{"id":166,"date":"2020-06-11T10:53:25","date_gmt":"2020-06-11T07:53:25","guid":{"rendered":"https:\/\/hapishanehaberleri.wordpress.com\/?p=166"},"modified":"2020-06-11T10:53:25","modified_gmt":"2020-06-11T07:53:25","slug":"ilhan-comak-cezaevinde-siir-de-tecrittedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hapishanehaberleri.cisst.org.tr\/?p=166","title":{"rendered":"“\u0130lhan \u00c7omak: Cezaevinde \u015eiir de Tecrittedir”"},"content":{"rendered":"\n

Susma Platformu’ndan Ay\u015fen G\u00fcven’in, 26 y\u0131ld\u0131r hapishanede olan \u0130lhan \u00c7omak’la salg\u0131n d\u00f6neminde hapishane ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 konu\u015ftu\u011fu r\u00f6portaj\u0131n\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz. <\/a><\/p>\n\n\n\n

\u015eair \u0130lhan \u00c7omak, 26 y\u0131ld\u0131r cezaevinde ve yarg\u0131lanmas\u0131 22 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Su\u00e7u -olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in- bir t\u00fcrl\u00fc ispatlanamayan \u00c7omak hakk\u0131nda 2007 y\u0131l\u0131nda A\u0130HM \u201cadil yarg\u0131lanmad\u0131\u201d diyor ve T\u00fcrkiye\u2019yi tazminata mahkum ediyor. Sonras\u0131ndaysa ne \u201cpardon deniyor\u201d, ne de bu hukuk cinayeti bir yerden d\u00f6n\u00fcyor. S\u00fcre\u00e7 uzun ve detayl\u0131 ancak vasisi \u0130pek \u00d6zel\u2019in de \u00e7abalar\u0131yla bu \u201cupuzun haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131,\u201d tecrite ra\u011fmen ya\u015fam dolu ve \u00f6fkesiz \u015fiirlerini, salg\u0131nda cezaevi ko\u015fullar\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, gelmek bilmeyen adaleti \u015eair \u0130lhan \u00c7omak\u2019la konu\u015ftum.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKapat\u0131lma hissi, sadece cezaevinde olmayla a\u00e7\u0131klanamaz. Yaln\u0131zl\u0131k ve unutulmu\u015fluk hisleriyle yol al\u0131yor kapat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k hissi\u201d diyen \u00c7omak\u2019\u0131 bu hislerden kurtaran kalabal\u0131\u011f\u0131n aras\u0131nda bir yer alabilirsek ne mutlu bize. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle<\/strong> sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131z\u0131<\/strong> sorarak ba\u015flamak istiyorum. Her \u015fey yolunda m\u0131? Cezaevindeki pandemi \u00f6nlemleri nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Ben iyiyim, iyi olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. 26 y\u0131ld\u0131r i\u00e7eride olman\u0131n getirdi\u011fi, d\u0131\u015far\u0131daki d\u00fcnyadan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a zay\u0131flayan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimi dikkate almazsak \u015fu an i\u00e7in bir sa\u011fl\u0131k sorunum yok. Zaten tek ba\u015f\u0131ma kal\u0131yorum ve hijyene, temizli\u011fe kendim de \u00e7ok dikkat ederim. <\/p>\n\n\n\n

Cezaevi de g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte gerekli tedbirleri al\u0131yor gibi. Ko\u011fu\u015flar\u0131m\u0131z dezenfekte edildi, gardiyanlar\u0131 art\u0131k neredeyse hi\u00e7 g\u00f6rm\u00fcyoruz. D\u0131\u015far\u0131dan gelen mektuplar, paketler ve t\u00fcm postalar olas\u0131 vir\u00fcs transferini \u00f6nlemek i\u00e7in g\u00fcnlerce bekletilerek bize veriliyor, hatta bazen verilmiyor. G\u00f6r\u00fc\u015fler zaten aylard\u0131r haftalard\u0131r durduruldu, avukat g\u00f6r\u00fc\u015fleri bile art\u0131k kapal\u0131 sistemde, s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcrelerle yap\u0131labiliyor. T\u00fcm bu \u00f6nlemlerin pandemi i\u00e7in oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Elbette temas\u0131 azaltmak \u015fart, ama bizler zaten temastan yoksun ya\u015f\u0131yoruz. O a\u00e7\u0131dan yani bir de ruhen bu duruma katlanmak g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131z\u0131 daha da s\u0131k\u0131c\u0131 bir hale getiriyor, enerjimizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\u201cSALGIN EN \u00c7OK CEZAEV\u0130NDEK\u0130LER\u0130 TEHD\u0130T ED\u0130YOR\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ben iyiyim ama kalabal\u0131k ko\u011fu\u015flarda kalan arkada\u015flar i\u00e7in endi\u015feliyim. Oralarda sa\u011fl\u0131k ve hijyen ko\u015fullar\u0131 bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygun olmaz, olamaz. Zaten hi\u00e7bir zaman asgari standartlara ula\u015fmam\u0131\u015f hijyen, beslenme, t\u0131bbi bak\u0131m, ileti\u015fim, havaland\u0131rma, yatak sorunlar\u0131  bu d\u00f6nemde bir kat daha \u00f6nemli ve endi\u015fe verici bir hale geldi. Bedeni g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli olan beslenme, cezaevlerinde hi\u00e7bir zaman yeterli de\u011fildi. Sadece lezzetsiz olmalar\u0131n\u0131 kastetmiyorum hem hijyen a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u011fl\u0131ks\u0131z hem de besinsizdir cezaevinde yemekler. <\/p>\n\n\n\n

Kabul etmek gerekir ki, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehdit olan, \u201ck\u00fcresel bela\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan Covid-19 hastal\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle en \u00e7ok da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun olan, cezaevindeki insanlar\u0131n ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. Normal \u015fartlarda bile hijyen sa\u011flaman\u0131n zor oldu\u011fu kalabal\u0131k ko\u011fu\u015flarda kalan arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n birisine bile bir \u015fey olur mu endi\u015fesi emin olun ki hepimizi geriyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu a\u00e7\u0131dan kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 ve izlenimleriniz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer tutuklar\u0131n  taleplerini bizimle payla\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cezaevinde benim gibi zaten hi\u00e7 burada olmamas\u0131 gereken \u00e7ok kalabal\u0131k bir mahpus grubu var. Yetmi\u015f bine yak\u0131n\u0131 esas olarak siyasi tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc olmak \u00fczere bug\u00fcn 300 binden fazla insan\u0131n cezaevinde oldu\u011fundan bahsediliyor. \u0130ktidar s\u00f6zc\u00fcleri daha ge\u00e7en y\u0131l 137 yeni cezaevi yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 marifetmi\u015f gibi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de 400\u2019e yak\u0131n cezaevinin dolmu\u015f oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. <\/p>\n\n\n\n

Bizlere siyasi tutsaklar deniyor. Siyasi su\u00e7lular\u0131n \u00e7o\u011fu; d\u00fcr\u00fcst olmayan yarg\u0131lamalarla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini dile getirmesinden ve demokratik ele\u015ftiri haklar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131ndan dolay\u0131 tutuklanm\u0131\u015f ki\u015filer. Maalesef T\u00fcrkiye\u2019de durum b\u00f6yle, hep de b\u00f6yle oldu. Ger\u00e7ekten de adil yarg\u0131lanmad\u0131k, haks\u0131z yere hapsedildik, dosyalar\u0131m\u0131za hukuken bakarsak neden burada oldu\u011fumuzu biz bile bilmiyoruz; \u00e7\u00fcnk\u00fc burada olmam\u0131z\u0131n hukuka uygun bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 yok. Dolay\u0131s\u0131yla sadece pandemi esnas\u0131nda ve bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131k endi\u015fesiyle de\u011fil, bizler zaten hi\u00e7bir ko\u015fulda burada olmamal\u0131y\u0131z. Pek \u00e7o\u011fumuz yeterince uzun bir s\u00fcredir cezaevindeyiz. Ben kendi giden gen\u00e7li\u011fimi ve t\u00fcm hayat\u0131m\u0131 bir kenara koyuyorum, benim kadar uzun, 26 y\u0131l olmasa bile ne farkeder, cezaevi haks\u0131z yere 26 saat bile kal\u0131nabilecek bir yer de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130NFAZ YASASI UMUDUMUZU SUYA D\u00dc\u015e\u00dcRD\u00dc\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeni infaz d\u00fczenlemesi<\/strong> ba\u015flarda<\/strong> bir beklenti yaratm\u0131\u015ft\u0131 ancak hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Siz bu d\u00fczenlemenin kapsam\u0131n\u0131 ve sonucunu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeni infaz d\u00fczenlemesi ba\u015fta bizim yasalar\u0131m\u0131za ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fczenleme oldu. Bizim anayasam\u0131z kanun \u00f6n\u00fcnde herkesin e\u015fitli\u011finden bahseder. Durum b\u00f6yleyken yeni oldu\u011fu s\u00f6ylenen bu d\u00fczenleme, eskiden konmu\u015f olan bu yasan\u0131n bile sadece gerisinde olmakla kalm\u0131yor, bir de var olan mevcut kanuna -yani anayasan\u0131n kendisine de-  ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil ediyor. Pek \u00e7ok infaz hukuk\u00e7usunun da s\u00f6yledi\u011fi gibi, cezalar\u0131n infaz\u0131 e\u011fer bir ki\u015fi su\u00e7lu ise onun \u201c\u0131slah\u0131\u201d i\u00e7indir. Bizim \u00fclkemizde dahil, hi\u00e7bir hukuk devletinde cezaland\u0131rma \u00f6\u00e7 alma, i\u015fkence yapma ama\u00e7l\u0131 olamaz. Cezaevleri de azaphane  olarak planlanm\u0131\u015f yerler de\u011fildir, olmamal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle \u00f6m\u00fcr boyu cezalar, uzun h\u00fck\u00fcmler insanc\u0131l hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder. Hele ki bir de yeni yap\u0131lan bir d\u00fczenlemeyle mahpuslar\u0131n sadece bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tahliye edip di\u011ferlerini bu lehte olabilecek d\u00fczenlemeden yararland\u0131rmamak, infaz adaletini sa\u011flamamak kabul edilebilir de\u011fildir, bu apa\u00e7\u0131k \u00e7ifte standartl\u0131 bir durum ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r ki hukuken bu da ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa girer.<\/p>\n\n\n\n

Kendi 26 senelik u\u011frad\u0131\u011f\u0131m haks\u0131zl\u0131klar\u0131, bu sistemin i\u00e7inde biriktirdi\u011fim ac\u0131 deneyimleri bir tarafa koyarak, sadece televizyonlardan izleyebildi\u011fimiz kadar\u0131yla bile, siyaset\u00e7ilerin ve mevcut h\u00fck\u00fcmetin tavr\u0131 bana umutlu olmamam\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu sistemin, bu \u00fclkenin adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fini ben, d\u00fcnya hukuk tarihinde benzeri olmayacak \u015fekilde, 22 sene yarg\u0131lanm\u0131\u015f bir insan olarak \u00e7ok iyi biliyorum asl\u0131nda. Ancak yine de dile\u011fimiz, bu \u00fclke i\u00e7in arzumuz, en az\u0131ndan yeni d\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131rken, bizi y\u00f6netenlerin, bari art\u0131k bundan sonra demokratik, adaletli, hukuka uygun hareket eden bir yol se\u00e7mesidir. Demokratik, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesiyle y\u00f6netilen bir \u00fclke olmaktan ba\u015fka yolumuz yok. Ancak mevcut haliyle mecliste oylanan infaz yasas\u0131 bu umudumuzu \u015fimdilik suya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. T\u00fcrkiye bir kere daha uygulamalar\u0131yla hukuka ayk\u0131r\u0131 olmay\u0131 se\u00e7ti gibi duruyor. AYM\u2019nin bu yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeltmesine kald\u0131 \u015fimdi umutlar.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201cNE HAKKIMDAK\u0130 BELGESEL\u0130, NE \u015e\u0130\u0130RLER\u0130M\u0130N V\u0130DEOLARINI G\u00d6RD\u00dcM\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyada \u015fairler, \u015fiirlerinizi okuduklar\u0131 videolar yap\u0131yor, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc istiyorlar. Uluslararas\u0131 alandaysa PEN \u00fczerinden sizin i\u00e7in giri\u015fimler var; Burhan S\u00f6nmez ve \u0130pek Han\u0131m bu giri\u015fimleri organize ediyor, sizinle de irtibat halinde d\u0131\u015far\u0131da s\u00fcrekli bir dayan\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Bu dayan\u0131\u015fma i\u00e7eriden nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ben maalesef benimle ilgili yap\u0131lan hi\u00e7bir videoyu, daha \u00f6nce hakk\u0131mda yap\u0131lm\u0131\u015f olan belgeseli g\u00f6remedim, cezaevinde b\u00f6yle video izlemek gibi bir imk\u00e2n\u0131m yok. Ama her \u015feyden haberim var ve bu dayan\u0131\u015fma beni g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Cezaevi, k\u00f6t\u00fcl\u00fckler i\u00e7inde bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck. Ama \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck. Hayat\u0131n k\u0131sal\u0131\u011f\u0131na ve de\u011ferli olu\u015funa hi\u00e7 uymuyor, taban tabana z\u0131t. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck olu\u015fu da bundan zaten. Kapat\u0131lma hissi, sadece cezaevinde olmayla a\u00e7\u0131klanamaz. Yaln\u0131zl\u0131k ve unutulmu\u015fluk hisleriyle yol al\u0131yor kapat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k hissi. Bu sebeple d\u00fcnyan\u0131n bana, \u015fiirime g\u00f6sterdi\u011fi ilgi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadele, beni \u015fahsen tan\u0131mayan insanlar\u0131n bana ula\u015fan sevgisi, ilgisi, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, \u015fiirime ses olmak i\u00e7in gayret i\u00e7inde olan \u015fair ve sanat\u00e7\u0131 dostlar\u0131n emekleri, u\u011fram\u0131\u015f oldu\u011fum haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yazan, insanlar\u0131 bundan haberdar eden gazeteci dostlar\u0131n gayretleri, ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7ok de\u011ferli. T\u00fcm bu \u00e7abalar\u0131n beni ne kadar duyguland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, her bir \u00e7aban\u0131n taraf\u0131mda de\u011ferinin ne kadar y\u00fcksek oldu\u011funu kelimelerle anlatamam. Herkese ayr\u0131 ayr\u0131 selam ederim. Bu, her \u015feyin karantinada oldu\u011fu, sessizle\u015fti\u011fi g\u00fcnlerde bu r\u00f6portaj i\u00e7in size de ayr\u0131ca te\u015fekk\u00fcr ederim. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiyeli ve Avrupal\u0131 \u015fairlerin \u015fiirime ses vermesi, PEN Norve\u00e7\u2019in program\u0131 dahilinde benimle ilgili toplant\u0131lar d\u00fczenlenmesi, yan\u0131 s\u0131ra bir de \u015fiirlerimin terc\u00fcmesine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar var, evet. Kimi \u015fiirlerin terc\u00fcme edilerek \u0130ngiltere\u2019deki dergilerde yay\u0131mlanmas\u0131 giri\u015fimlerinden haberdar\u0131m. Amerika\u2019da Trafica Europe\u2019un kimi iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z T\u00fcrkiyeli yazarlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra benim \u015fiirime de 10 sayfa ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydu\u011fumdan beri i\u00e7im i\u00e7ime s\u0131\u011fm\u0131yor. Hakeza \u015fiirlerimden bir se\u00e7me \u015feklinde kitap olarak \u0130ngilizce\u2019ye \u00e7evrilme projesi oldu\u011funu biliyorum ve bu giri\u015fimleri olduk\u00e7a heyecan verici buluyorum. Mahpus oldu\u011fum i\u00e7in dahil olamamak tuhaf \u015fekilde y\u00fck\u00fcm\u00fc daha da art\u0131r\u0131yor. Ancak her ko\u015fulda \u015fiirlerimin Frans\u0131zca, Almanca ve \u0130spanyolca\u2019ya \u00e7evrildi\u011fini duymak her zaman bana g\u00fc\u00e7 katan g\u00fczel bir s\u00fcrpriz olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk \u015fiirinizi ka\u00e7\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131n\u0131zda yazd\u0131n\u0131z<\/strong>? Cezaevinden \u00f6nce \u015fiir<\/strong> karalar m\u0131yd\u0131n\u0131z, okur muydunuz? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cezaevinden \u00f6nce \u015fiir yazmad\u0131m. \u0130lk \u015fiirimi cezaevinde yazd\u0131m ve ilk \u015fiir kitab\u0131m da ben burada cezaevindeyken yay\u0131nland\u0131. Cezaevine girmeden \u00f6nce sadece 22 ya\u015f\u0131ndayd\u0131m ve \u00fcniversitede \u00f6\u011frenciydim. Bing\u00f6l\u2019den \u0130stanbul\u2019a yeni say\u0131labilecek bir s\u00fcre \u00f6nce gelmi\u015ftim ve \u00fcniversitedeki ikinci senemdi. \u015eimdi geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131yorum, o zamanlar \u015fiir yazmam\u0131\u015f\u0131m ama \u015fiiri i\u00e7imde biriktirmi\u015fim. Ve elbette sadece \u015fiir de\u011fil edebiyat\u0131 da sevdi\u011fim i\u00e7in daha \u015fiir yazmad\u0131\u011f\u0131m zamanlar da dahil olmak \u00fczere hep okudum. Bug\u00fcn geldi\u011fim noktada bile, her zaman, iyi \u015fiir ve \u015fairlerden el almak, onlar\u0131n \u015fiir g\u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc takip etmek, sadece yazmak de\u011fil, okumak suretiyle de hem iyi bir \u201c\u00f6\u011frenci\u201d hem de benden \u00f6nce s\u00f6ylenen \u015fiire bir s\u00f6z ekleyerek gelece\u011fe ta\u015f\u0131rma bak\u0131m\u0131ndan o b\u00fcy\u00fck \u015fiir ve edebiyat s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015e\u0130\u0130R\u0130N NEREDE YAZILDI\u011eI \u015e\u0130\u0130R\u0130 G\u00d6LGEDE BIRAKAB\u0130L\u0130YOR\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet, ben bir bak\u0131ma cezaevinde \u015fair oldum ama her zaman \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: Mek\u00e2n veya mahpusluk elbette \u00f6nemli. Ama \u015fairi s\u00f6yleten duvarlar de\u011fil \u015fiirin kendi \u00f6z dinamikleriyle geli\u015fe b\u00fcy\u00fcye \u015fairde belirme an\u0131d\u0131r, t\u00fcm bu s\u00fcrecin ele ge\u00e7irilmez, \u015fekle d\u00f6k\u00fclemez ince belirsizli\u011fidir. Bunu \u015fundan s\u00f6yl\u00fcyorum evet cezaevinde olmamla \u015fair olmam aras\u0131nda bir ba\u011f kurulabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6ncesinde \u015fair de\u011fildim, gen\u00e7tim, \u00f6\u011frenciydim, Bing\u00f6l\u2019den b\u00fcy\u00fck kente gelmi\u015ftim ve \u015fiir yazmaya o gen\u00e7likle, \u00f6\u011frencilik tela\u015f\u0131mla vaktim olmad\u0131. Asl\u0131nda \u015f\u00f6yle de d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn, cezaevinde olmasayd\u0131m belki \u00e7ok daha iyi bir \u015fair olacakt\u0131m. \u015eaka bir yana demek istedi\u011fim \u015fu; \u015fiirin nerede yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fiiri g\u00f6lgede b\u0131rakabiliyor. Pek \u00e7ok kez i\u00e7eride nas\u0131l oluyor da b\u00f6yle \u015fiirler yaz\u0131l\u0131yor, minvalinde hayret bildiren de\u011ferlendirmelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bunu, \u015fiirin her \u015fart alt\u0131nda kan\u0131tlanm\u0131\u015f yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sevin\u00e7le kar\u015f\u0131lad\u0131m. Yarat\u0131c\u0131l\u0131k duvarlar\u0131 \u00e7atlat\u0131r; mutlaka s\u0131zar, \u00f6zg\u00fcrce akmak kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yineler! Ama aslolan \u015fiirin kendisidir, nerede yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201cB\u0130LG\u0130SAYAR HATTA BAS\u0130T B\u0130R DAKT\u0130LO B\u0130LE YOK\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zg\u00fcr olmaman\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda cezaevi ko\u015fullar\u0131nda yazman\u0131z\u0131 engelleyen, zorlayan uygulamalar<\/strong> var m\u0131?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Ah, hi\u00e7 olmaz m\u0131. T\u00fcm o 8 \u015fiir kitab\u0131m da maalesef ben cezaevindeyken yay\u0131nlanmak durumunda kald\u0131. Bir kere i\u015fin en teknik taraf\u0131ndan ba\u015flarsak burada bilgisayar, hatta basit bir daktilo bile yok. Hal b\u00f6yle olunca her \u015feyi elle yaz\u0131yoruz. Ben t\u00fcm \u015fiir, makale ve yaz\u0131lar\u0131m\u0131 hep elde yazd\u0131m, o taslaklar\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya posta yoluyla yollad\u0131m. Bu, ancak cezaevi mektup komisyonunun yazd\u0131klar\u0131m\u0131 okuyup, denetledikten sonra al\u0131c\u0131s\u0131na yollamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Yazd\u0131\u011f\u0131m t\u00fcm \u015fiir ve di\u011fer yaz\u0131lar d\u0131\u015far\u0131da bilgisayarda yaz\u0131ld\u0131, bir ba\u015fka deyi\u015fle dizgileri hep d\u0131\u015far\u0131da yap\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bu i\u015flemi yapan yak\u0131nlar\u0131m, benim en basit harfimi okuyamad\u0131klar\u0131nda, bana gelen dizilmi\u015f, yaz\u0131lm\u0131\u015f metinler de do\u011fal olarak yanl\u0131\u015f yaz\u0131lm\u0131\u015f olarak geldi. Gelen metinler de elbette mektup komisyonunun onay\u0131ndan ge\u00e7erek bana veriliyor. E\u011fer bu metinlerde bir hata varsa ki \u00e7o\u011fu zaman bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmadan kaynakl\u0131 ister istemez hatalar oluyor, ben tekrar d\u00fczelttim, tekrar ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7lerden ge\u00e7erek \u015fiir (ya da yaz\u0131) d\u0131\u015far\u0131ya yolland\u0131, tekrar d\u00fczeldi, tekrar geldi. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn basit bir \u015fiiri alt alta yazmak, m\u0131sralar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn halinde g\u00f6rmek bile ne kadar me\u015fakkatli.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDI\u015eARIDA ZAMANINIZI S\u0130Z KONTROL EDERS\u0130N\u0130Z AMA CEZAEV\u0130NDE ZAMANINIZ KONTROLDEN GE\u00c7ER\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cezaevinde teknik \u015fartlar b\u00f6yleyken motivasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l hissediyorsunuz? Mesela insanlar\u0131n cezaevindeyken hep \u00e7ok uzun ve bo\u015f vakti oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Zihin bu durumu nas\u0131l ya\u015f\u0131yor? Nas\u0131l \u00fcretiliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00fcphesiz ki uzun y\u0131llar\u0131n disiplinli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla olu\u015ftu bu eserlerim. Yazd\u0131k\u00e7a birikti \u015fiirlerim ve yay\u0131nland\u0131. D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda insanlar\u0131n cezaevinde bo\u015f bo\u015f oturdu\u011fu, nas\u0131lsa \u00e7okcana vakti oldu\u011fu san\u0131l\u0131r, hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Halbuki bu hi\u00e7 de do\u011fru de\u011fildir. Burada, bu ko\u015fullarda, hele ki herkesin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde oldu\u011fu bir siyasi mahpussan\u0131z ve bu sebeple de y\u00fcksek g\u00fcvenlikli bir cezaevinde kal\u0131yorsan\u0131z, kendinize \u00f6zel zaman bulup, konsantre olmak, i\u00e7e d\u00f6n\u00fcp \u015fiir gibi m\u00fcthi\u015f bir \u00f6zel ilgi ve zaman isteyen bir alanda eser vermek \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7 bir hal al\u0131r. Mek\u00e2n\u0131n zaman\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc epeydir dillendirilen bir husustur. D\u0131\u015far\u0131da zaman\u0131n\u0131z\u0131 siz kontrol edebilirsiniz, ancak cezaevinde zaman\u0131n\u0131z sizin d\u0131\u015f\u0131n\u0131zda pek \u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn kontrol\u00fcnde ge\u00e7er. Bu da \u015fiir yazmay\u0131, konsantre olmay\u0131, disiplinli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131ran bir fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin \u00f6z\u00fcne gelindi\u011finde ise, yani mevzunun esas\u0131 olan, \u015fiir i\u00e7in ilham alma, \u015fiiri i\u00e7inizden \u00e7\u0131karma k\u0131sm\u0131yla ilgili, en ba\u015fta mek\u00e2nca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f zaman\u0131n, onun hislerimizi ve bilincimizi e\u011fip b\u00fckmesinden, ayn\u0131 oranda duygusal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel d\u00fcnyam\u0131z\u0131 ku\u015fatmas\u0131ndan da bahsetmek gerekir ki, cezaevi sizin de tahmin edebilece\u011finiz gibi hi\u00e7 de insan\u0131, hele ki bir \u015fairi besleyen \u201c\u015fairane\u201d bir ortam de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla cezaevinde \u015fair olmak \u0131srarla i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar\u0131 a\u015fmak \u00e7abas\u0131n\u0131 gerektiriyor her \u015feyden \u00f6nce. Mahpus bir \u015fairseniz beslenme, ilham alma a\u00e7\u0131lar\u0131ndan da bir de i\u00e7inde hapsoldu\u011funuz bu yerle, mek\u00e2n\u0131n s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran, yetenek, hayal ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011fa set \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fan kapat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele etmek durumunda da kal\u0131rs\u0131n\u0131z. Ma\u00e7a 1-0 geriden ba\u015flamak da denebilir buna.<\/p>\n\n\n\n

\u201cCEZAEV\u0130NDEYS\u0130N\u0130Z YALNIZ \u0130NSAN DE\u011e\u0130L \u015e\u0130\u0130R DE TECR\u0130TTED\u0130R\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

San\u0131r\u0131m bir de ele\u015ftirileri ilk elden alamamak, okurun tepkilerine \u015fahit olamamak yoksunlu\u011fu var.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elbette, e\u011fer cezaevindeyseniz, yaln\u0131z insan de\u011fil \u015fiir de tecrittedir. B\u00f6yle olunca \u015fair insan i\u00e7in \u015fiirini tartaca\u011f\u0131 bir zemin bulmak olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7le\u015fir. Cezaevinde bir de \u015fair i\u00e7in kendi \u015fiirine kar\u015f\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yapmas\u0131 gereken ele\u015ftiri g\u00f6revini \u00fcstlenmesi zorunlulu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. D\u0131\u015far\u0131dan ikinci ki\u015filerin ele\u015ftirisi olmay\u0131nca \u015fiirinize kendinizin hiza vermeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bir belirsizlik orman\u0131nda y\u00fcr\u00fcmek gibidir. Ben ele\u015ftiriye inanan biriyim. E\u011fer \u00f6zg\u00fcrce insanlarla ileti\u015fim halinde olabilseydim, bir \u015fair dostun yapaca\u011f\u0131 ele\u015ftiri, belki de daha yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcme koyacak, bug\u00fcnk\u00fcnden farkl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fiire ula\u015fmam\u0131 getirecekti, bunu hi\u00e7bir zaman buradan sa\u011flayamad\u0131m.  <\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, cezaevinde olmak ve oradan \u015fiir yazmak zaten ba\u015ftan itibaren bir travma. Hele geride kalan 26 y\u0131ll\u0131k uzun ve hi\u00e7 bitmeyecekmi\u015f gibi amans\u0131z yolculuk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde burada \u015fair olman\u0131n apa\u00e7\u0131k bir trajik durum oldu\u011fu bile s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bahsetti\u011finiz gibi; cezaevinde s\u00fcrekli izleniyor, kontrol ediliyorsunuz. Peki ya \u015fiirleriniz; sans\u00fcr uygulanan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z oldu mu yahut \u015fiirinizi sa\u011f salim d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in kendinize otosans\u00fcr uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Hay\u0131r, b\u00f6yle bir \u015feyi hi\u00e7bir zaman yapmad\u0131m. Ben geleneksel manada, cezaevindeki siyasi bir tutsak olarak, manifesto ya da bir mar\u015f gibi \u015fiir yazan, \u015fiiri siyasi bir s\u00f6z, s\u00f6ylem olarak g\u00f6ren, \u015fiiriyle siyasi bir mesaj vermeye \u00e7al\u0131\u015fan klasik bir \u201ccezaevi \u015fairi\u201d hi\u00e7bir zaman olmad\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Zindanda olmak ile yaz\u0131lan \u015fiir aras\u0131nda mutlak bir ko\u015futluk aramak do\u011fru de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n kendisi hakk\u0131nda konu\u015fmas\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr ama yine de s\u00f6yleyece\u011fim, benim \u015fiirim s\u00f6z\u00fcn tazyikinden g\u00fc\u00e7 alan, d\u0131\u015far\u0131da kalan t\u00fcm hayata nefes nefese ko\u015fma \u00e7abas\u0131yla h\u0131zl\u0131 akan bir \u015fiirdir. Karamsarl\u0131\u011fa meyletmeyen, ac\u0131y\u0131 y\u00fcceltmeyen, ma\u011fduriyeti \u00f6ne \u00e7\u0131karmayan g\u00f6rg\u00fcl\u00fc bir \u015fiir yazma \u00e7abas\u0131nday\u0131m. G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm, \u015fiirimi de esas olarak g\u00f6rmek \u00fczerinden kurma \u00e7abas\u0131nday\u0131m. Ritim duygusunu yitirmeden hayat\u0131n sesini duymak isteyen bir \u015fiir yaz\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n

\u015eiiri, hayat\u0131 daha iyi g\u00f6rmede bir \u0131\u015f\u0131k olarak kullan\u0131yorum. Ba\u015fka bir hayat\u0131n, bu ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f halimin \u00f6tesinde, \u015fenli\u011fi ve ac\u0131s\u0131yla bir ya\u015fam\u0131n ak\u0131p gitti\u011finin hisli kederiyle yaz\u0131yor, \u015fiirimle bir bak\u0131ma kaybettiklerimin pe\u015finden ko\u015fuyorum! Bu bak\u0131mdan \u015fiirimle h\u00fccreme davet etti\u011fim \u015fey asl\u0131nda hayatt\u0131r. Bu bak\u0131mdan \u015fiirime hi\u00e7 otosans\u00fcr uygulamad\u0131\u011f\u0131m gibi, \u015fiirim sans\u00fcre de u\u011framad\u0131; aksine mecburen \u015fiirimi okuyan buradaki pek \u00e7ok g\u00f6revlinin de \u015fiirimi ayr\u0131yeten sevdi\u011fi kula\u011f\u0131ma geliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u201cBU UPUZUN HAKSIZLI\u011eIN ARTIK B\u0130TMES\u0130N\u0130 \u0130ST\u0130YORUM\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bunca senedir haks\u0131z yere tutuklusunuz. Hi\u00e7 \u00f6fkeniz yok mu? O kadar bar\u0131\u015f\u0131k ve ya\u015fam dolu ki \u015fiirleriniz insan dizelerinizin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 duyguya epey \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6fke \u00e7ok temel ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygudur insanda. Ki\u015fi \u015fayet a\u011f\u0131r bir ma\u011fduriyet ya\u015fam\u0131\u015fsa \u00f6fkesi \u00e7ok y\u0131k\u0131c\u0131 olabilir, ta ki ruhu zedeler de nefrete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr bu his. Ve \u00f6fke bir kez nefrete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckten sonra, kendine s\u0131n\u0131r koymayan bir a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fckle, ba\u015flang\u0131\u00e7ta y\u00f6neldi\u011fi her kim ya da neyse onun \u00f6tesine ge\u00e7erek, hakl\u0131 haks\u0131z demeden, do\u011fru yanl\u0131\u015f ayr\u0131m\u0131 yapmadan, sadece kendisi ile ilgilenir, \u00f6n\u00fcne geleni ezip y\u0131karak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmak ister adeta. Tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131mdan biliyorum; nefret sahibi de buna dahildir. Asl\u0131nda nefret \u00f6nce sahibini vuruyor, y\u00f6neldi\u011fi hedefi ise pek \u00e7ok durumda \u0131skal\u0131yor. Ve ben en derin, en a\u011f\u0131r ma\u011fduriyeti ya\u015fad\u0131m, ya\u015f\u0131yorum. \u00d6fke evet bana \u00e7ok u\u011frad\u0131, ama s\u00fcreklile\u015fen bir duygu olmas\u0131na izin vermedim. Anl\u0131k oldu daha \u00e7ok, k\u00f6t\u00fcl\u00fck kar\u015f\u0131s\u0131nda beni uyand\u0131ran bir refleks i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc, kal\u0131c\u0131la\u015fmad\u0131, nefrete evrilmedi kesinlikle.<\/p>\n\n\n\n

Evet, \u00f6fke duymuyorum, kimseye kar\u015f\u0131 bir kinim, \u00f6\u00e7 alma duygum da yok. B\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcrden, nefret, intikam \u00fczerinden beslenen bir terbiyeden gelmiyorum. Aleviyim, nefrete, kine de\u011fil ho\u015fg\u00f6r\u00fcye, affetmeye, anlay\u0131\u015fa ve insan sevgisine inanan bir ailede b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Ancak bu s\u00fcrecin, bu \u00e7ok uzun, bana 26 bahar, 26 yaz, 26 sonbahar ve 26 k\u0131\u015fa mal olan, t\u00fcm hayat\u0131ma yay\u0131lan bu upuzun haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n art\u0131k bitmesini istiyorum.<\/p>\n\n\n\n

Sizin i\u00e7in bu noktadan sonra \u201cadalet\u201d neyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Adalet; bir an evvel \u00f6zg\u00fcr kald\u0131\u011f\u0131m, art\u0131k bir gece bile bu cezaevinde uyumad\u0131\u011f\u0131m, sevdiklerimle, ailemle birlikte sade bir hayat ya\u015fayabildi\u011fim, bahar\u0131 i\u00e7eride ge\u00e7irmedi\u011fim, sevdi\u011fim insanlarla yan yana gelebildi\u011fim ve ge\u00e7mi\u015fteki ac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 unutmam\u0131za f\u0131rsat verildi\u011fi, m\u00fcsaade edildi\u011fi zaman elbette ger\u00e7ekle\u015fecek.<\/p>\n\n\n\n

Ben affedilecek bir\u015fey yapmad\u0131m, bir su\u00e7 i\u015fledi\u011fim i\u00e7in cezaevinde de\u011filim. Sadece A\u0130HM\u2019in yeniden yarg\u0131lanmam\u0131 talep etmesi ger\u00e7e\u011fi bile yarg\u0131lanmam\u0131n, \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bu cezan\u0131n adaletsiz oldu\u011funun bir g\u00f6stergesidir. Yeniden yarg\u0131lanmam esnas\u0131nda su\u00e7suzlu\u011fum bu kadar barizken bir kere daha m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmam bir kere daha u\u011frad\u0131\u011f\u0131m haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n tekrarlanmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla aff\u0131 de\u011fil, u\u011frad\u0131\u011f\u0131m bu haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, hukuksuzlu\u011fun art\u0131k giderilmesini bekliyorum. AYM\u2019nin, lehimde karar almas\u0131n\u0131 ve 26 y\u0131ll\u0131k bu hukuksuzlu\u011fun art\u0131k son bulmas\u0131n\u0131 bekliyorum. Adalet ancak bu \u015fekilde yerini bulacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201cAYM\u2019N\u0130N \u0130NFAZ PAKET\u0130N\u0130 BOZMASINI BEKL\u0130YORUM\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hukuksal s\u00fcrece dair beklentiniz nedir<\/strong>? <\/p>\n\n\n\n

AYM\u2019nin bu yeni infaz paketini Anayasa\u2019n\u0131n kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesini dikkate alarak bozmas\u0131n\u0131 bekliyorum. Hele ki b\u00f6ylesine riskli, sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda, AYM devlet eliyle e\u015fitsizlik yap\u0131lmas\u0131na g\u00f6z yumamaz, yummamal\u0131d\u0131r.  Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 korumak; su\u00e7, su\u00e7lu ayr\u0131m\u0131 yapmadan; dil, cins, \u0131rk, ideoloji, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131m\u0131 yapmadan devletin birinci g\u00f6revidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu mevcut yasa, yeniden d\u00fczenlenen infaz rejimi ba\u015fta kendi Anayasa\u2019m\u0131za olmak \u00fczere, \u0130HEB, BM Ki\u015fisel Ve Siyasal Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne, BM Cezaevlerine \u0130li\u015fkin Asgari Standart Kurallar\u2019a, A\u0130HS\u2019ne, \u0130nfaz Kanunu\u2019na, Avrupa Cezaevi Kurallar\u0131\u2019na, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin Tavsiye Kararlar\u0131\u2019na, BM T\u0131bbi Etik \u0130lkeleri\u2019ne, Anayasa Mahkemesi\u2019nin ge\u00e7mi\u015fte benzeri konulardaki kararlar\u0131na tamamen ayk\u0131r\u0131, ayr\u0131mc\u0131 bir tasar\u0131. Hukuksal s\u00fcre\u00e7ten bu ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeltilmesinden ba\u015fka ne bekleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Kamuoyuna ve yetkililere bizim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zla iletmek istedi\u011finiz bir \u00e7a\u011fr\u0131 var m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131lanmam tam\u0131 tam\u0131na 22 sene s\u00fcrd\u00fc. Yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131m mahkemelerin isimleri de\u011fi\u015ftirildi, Devlet G\u00fcvenlik Mahkemeleri, \u00d6zel Yetkili Mahkemeler, \u2018Normalle\u015fen\u2019 Mahkemeler oldu, beni yarg\u0131layan h\u00e2kim ve savc\u0131lar \u201cter\u00f6rist\u201d, darbeci\u201d olduklar\u0131 i\u00e7in tutukland\u0131, h\u00fck\u00fcm giydiler benim tutsakl\u0131\u011f\u0131m ise h\u00e2l\u00e2 devam ediyor. Ben bir \u015fairim, 26 y\u0131ld\u0131r akl\u0131mdan ge\u00e7en her \u015feyi, zihnimi, vicdan\u0131m\u0131 \u015fiirimle zaten ortaya koymu\u015fum. Taraf\u0131ma yap\u0131lan ve 26 y\u0131ld\u0131r s\u00fcregelen bu \u2018tutarl\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\u2019 hak etmiyorum. Bu zalimli\u011fin, hukuksuzlu\u011fun art\u0131k bir son bulmas\u0131n\u0131 istiyorum. <\/p>\n\n\n\n

HUKUK\u0130 S\u00dcRE\u00c7: NE OLMU\u015eTU?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130lhan \u00c7omak , 1994 y\u0131l\u0131nda, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde 21 ya\u015f\u0131nda bir \u00f6\u011frenciyken polis taraf\u0131ndan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. \u00c7ok i\u015fkenceli, \u00e7ok ac\u0131l\u0131 on alt\u0131 g\u00fcnl\u00fck bir g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcresinden sonra \u201cB\u00f6l\u00fcc\u00fc faaliyette bulunma\u201d gerek\u00e7esiyle \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Devlet G\u00fcvenlik Mahkemesince tutuklanarak, \u0130stanbul\u2019daki Bayrampa\u015fa Cezaevi\u2019ne kondu. \u0130lhan, DGM taraf\u0131ndan yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda, polisin i\u015fkenceyle d\u00fczenledi\u011fi ifade tutanaklar\u0131 esas al\u0131narak, somut hi\u00e7bir delil olmadan, 2000 y\u0131l\u0131nda m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Yarg\u0131tay h\u00fckm\u00fc onad\u0131ktan sonra dosya A\u0130HM\u2019ne gitti.<\/p>\n\n\n\n

A\u0130HM 2007 y\u0131l\u0131nda, \u0130lhan \u00c7omak\u2019\u0131n, \u201cadil yarg\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131na\u201d h\u00fckmederken, T\u00fcrkiye\u2019yi de tazminata mahkum etti ve \u00c7omak\u2019\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n yenilenmesine h\u00fckmetti\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bu arada 2005 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan yeni Ceza Kanunu\u2019na dayanarak avukat\u0131n\u0131n kanunen lehine olan h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011finden hareketle yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuru, yerel mahkemede reddedilmi\u015f ama \u00c7omak\u2019\u0131n dosyas\u0131 Yarg\u0131tay\u2019da usulden bozulmu\u015ftu. Ancak 2013 Ocak ay\u0131nda birinci derece mahkeme, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bozma karar\u0131na ra\u011fmen, tekrar eski cezaya h\u00fckmetmi\u015fti ve dosya yeniden Yarg\u0131tay\u2019a gitmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda 2013 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131nda \u00e7\u0131kan 4. Yarg\u0131 Paketi\u2019nde Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin \u00f6n\u00fcnde bulunan 220 dosya i\u00e7in yeniden yarg\u0131laman\u0131n yolu a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130lhan\u2019\u0131n bu lehte h\u00fckme istinadan yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuru da yine, yeni yasaya ra\u011fmen, reddedildi. Neyse ki bir \u00fcst mahkeme ba\u015fvuruyu kabul etti ve \u0130lhan, 19 Aral\u0131k\u2019ta \u0130stanbul 9. \u00d6YM\u2019de ilk duru\u015fmaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu mahkeme de \u0130lhan \u00c7omak\u2019\u0131n tahliye talebini yine reddedildi ve bir sonraki duru\u015fman\u0131n 11 Mart 2014 tarihinde g\u00f6r\u00fclmesine karar verdi.<\/p>\n\n\n\n

Yerel mahkemenin tahliye talebini reddetmesinden dolay\u0131 avukatlar, \u0130lhan \u00c7omak\u2019\u0131n tutuksuz yarg\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi, serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde herhangi yasal bir engel olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle 6 \u015eubat 2014 te AYM\u2019ne ba\u015fvuruda bulundu.<\/p>\n\n\n\n

11 Mart tarihine ertelenen duru\u015fma, bu kez de \u00d6YM\u2019lerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 nedeniyle bir kere daha ertelendi. 8 May\u0131s 2014 tarihinde avukatlar\u0131n \u0130lhan\u2019\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in N\u00f6bet\u00e7i Mahkemeye sundu\u011fu dilek\u00e7enin sonucunda \u0130lhan \u00c7omak\u2019\u0131n tutuksuz yarg\u0131lanma ba\u015fvurusu \u0130stanbul 4. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan da bir kez daha reddedildi.<\/p>\n\n\n\n

05 Eyl\u00fcl 2014 tarihine ertelenen duru\u015fmada, Mahkeme nihayet ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, ancak bu kez de mahkeme dosyan\u0131n bir \u00f6nceki Mahkeme olan 9. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine iadesine karar verdi. 9. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi ise yetkisizlik gerek\u00e7esiyle dosyay\u0131 Yarg\u0131tay\u2019a yollad\u0131. Yarg\u0131tay nihayetinde 4.ACM\u2019nin dosyaya bakmas\u0131na karar verdi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lhan\u2019\u0131n onca y\u0131l bekleyi\u015ften sonra, nihayet 02.07.2015 \u2018te yeniden duru\u015fmas\u0131 oldu fakat bu sefer de ana dosyas\u0131 gelmedi\u011fi ve dosya incelenemedi\u011finden mahkeme, 6 ay sonraya, 22 Aral\u0131k 2015 tarihine ertelendi. 22 Aral\u0131k 2015 tarihine ertelenen duru\u015fma da bir kez daha, ayn\u0131 gerek\u00e7e ile 12 Nisan 2016 tarihine ertelendi.<\/p>\n\n\n\n

En nihayetinde 12 Nisan 2016\u2019da AIHM\u2019nin \u0130lhan \u00c7omak\u2019\u0131n yeniden yarg\u0131lanma talebini hakl\u0131 buldu\u011fu karardan 8 sene sonra, duru\u015fmalar ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Ancak \u0130lhan\u2019\u0131n tutuksuz yarg\u0131lanma talebi, 20 y\u0131ld\u0131r cezaevinde olmas\u0131na ra\u011fmen, yine kabul edilmedi. 12 Nisan 2016 tarihinde ba\u015flayan duru\u015fmalar sonucunda da mahkemeler \u0131srarla \u0130lhan\u2019\u0131 tahliye etmedi.<\/p>\n\n\n\n

DGM\u2019de ilk yarg\u0131lanmas\u0131 \u00fczerine ge\u00e7en bu 22 sene zarf\u0131nda de\u011fi\u015fen pek bir \u015fey olmad\u0131 ve yine mahkeme, A\u0130HM\u2019nin askeri h\u00e2kimin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle adil bulmad\u0131\u011f\u0131 eski h\u00fckm\u00fc, ge\u00e7erli g\u00f6rmeye devam ederek, onad\u0131. Zaten ilk etapta da mahkeme \u0130lhan i\u00e7in tahliye karar\u0131 vermeyerek, A\u0130HM\u2019nin \u00f6nceki karar\u0131n\u0131 asl\u0131nda yerine getirmemi\u015f, \u201cyeniden yarg\u0131lama\u201d de\u011fil \u201cyarg\u0131laman\u0131n tekrar\u0131n\u0131\u201d yapm\u0131\u015f, bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u0131srarla, \u00f6nceki h\u00fckm\u00fc ge\u00e7erli g\u00f6rerek, asl\u0131nda, yeniden yarg\u0131lama h\u00fckm\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Zira mant\u0131k a\u00e7\u0131kt\u0131, \u0130lhan e\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcyse nas\u0131l tekrar yarg\u0131lan\u0131yor, tutukluysa 21 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r cezaevinde olan biri hangi yasayla tutuklu konumunda kalabiliyordu.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk ve d\u00fcnya hukuk tarihinde bir ilki ifade eden, yirmi iki y\u0131ld\u0131r tutuklu yarg\u0131lanan, yirmi alt\u0131 y\u0131ld\u0131r cezaevinde tutulan  \u0130lhan \u00c7omak, bu s\u00fcre\u00e7te de M\u00fcebbet Hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130stinaf karar\u0131 hemen onad\u0131 ve 2018 Nisan ay\u0131nda da Temyiz mahkemesi (Yarg\u0131tay) karar\u0131 tekrar onad\u0131, dosya \u015fu anda AYM\u2019nde bekliyor. Sonra da tekrar AIHM\u2019ne gidecek.<\/p>\n\n\n\n

\u015eair \u0130lhan \u00c7omak\u2019\u0131n hayat\u0131 ve u\u011frad\u0131\u011f\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 anlatan belgesel \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da size hat\u0131rlat\u0131yoruz: <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u00f6netmenler: \u00c7i\u011fdem Mazlum, Serta\u00e7 Y\u0131ld\u0131z<\/p>\n\n\n\n

Seslendiren: Muhammet Uzuner <\/p>\n\n\n\n

\n